Anæmi: Definition, patofysiologi, klassifikation & diagnostisk tilgang

Definition (WHO)

Anæmi = hemoglobin-koncentration under fastlagte grænseværdier for alder, køn og fysiologisk tilstand:

  • Voksne mænd: <13 g/dL
  • Ikke-gravide kvinder: <12 g/dL
  • Gravide kvinder: <11 g/dL
  • Børn 6–59 mdr: <11 g/dL

Patofyisiologisk klassifikation

MekanismeVigtigste eksemplerReticulocyt-tal
Nedsat produktionJernmangel, B12/folat-mangel, anæmi ved kronisk sygdom (ACD), nyresvigt (lav EPO), benmarg-infiltration (leukæmi, metastaser), aplastisk anæmi, thalassæmiLav / Uforholdsmæssigt normal
Øget nedbrydning (Hemolyse)Autoimmun (AIHA), arvelig (sickle-cell, sfærocytose, G6PD), mekanisk (DIC, TTP/HUS, protetisk klap), infektioner (malaria, babesia)Højt (reticulocytose)
BlødningstabAkut (traume, kirurgi), kronisk (GI, menorrhagi, epistaxis)Højt (hvis jernfyldt)

Morfologisk klassifikation (MCV-baseret)

  • Mikrocytær (MCV <80 fL): Jernmangel, thalassæmi, ACD (tidlig), sideroblastisk, bly.
  • Normocytær (MCV 80–100): ACD, nyresvigt, tidlig jern/B12/folat, hemolyse, blødningstab, benmarg-infiltration.
  • Makrocytær (MCV >100): B12/folat-mangel, alkohol, leverlidelse, hypotyreose, lægemidler (hydroxyurea, metformin), MDS.

Diagnostisk algoritme

  1. CBC + indices + reticulocyt-tal + perifer udstrig.
  2. Hvis mikrocytær → Ferritin, TSAT, Hb-elektroforese.
  3. Hvis makrocytær → B12, folat, homocystein, MMA, TSH, leverprøver, medicin-gennemgang.
  4. Hvis hemolytisk → LDH, haptoglobin, bilirubin, Coombs, udstrig, G6PD.
  5. Hvis uforklarlig normocytær → overvej ACD, renal, benmarg-undersøgelse.

Blodsygdomme